
HAMAMBÖCEKLERİ
Hamamböcekleri
İnsecta sınıfı Orthoptera
altsınıfı Blattoidea takımı
Blattidae ailesinde yer alırlar.
Hamamböcekleri; nemli, loş ve sıcak
yerlerde sürüler oluşturarak yaşarlar ve
gelişirler. Hamamlarda, kalorifer
ocaklarında, fırınlarda, besin
depolarında, gemilerde, bulaşık ve giysi
yıkama yerlerinde, mutfaklarda, kapalı
çöplüklerde ve tuvaletlerde kolayca
yerleşme ve üreme olanağı bulurlar.
Dünyamızda milyonlarca yıldır yaşamaya
devam etmektedirler.
Gündüzleri loş yerlerde
gizlenirler. Geceleri yiyeceklere ve
açıkta bırakılan yemeklere saldırarak
beslenirler.Geceleri ışık yakılınca
kaçar ve gizlenirler. "Blatta"
kelimesinin anlamı da, bu özelliklerini
yansıtacak şekilde "ışıktan kaçan"
anlamına gelmektedir.
Renkleri
kahverengiden siyaha doğru tonlardadır.
Çiftleştikten 7-12 gün sonra yumurta
bırakmaya başlar. Dişi erginleştikten
sonra 5-7 ay yumurta bırakmaya devam
eder. Yumurtalarını kapsül halinde
bırakırlar. Yumurta kapsülleri çok
dayanıklıdırlar. Yumurta paketlerinde
yaklaşık 40 adet yumurta bulunabilir.
Sıcaklığın ve nemin yükselmesi yumurta
açılımını hızlandırmaktadır. Yavrular
yumurtadan çıkarlar ve etrafa
dağılırlar. Yavruların gelişimi 8-24 ay
arası sürmektedir. Erişkin
hamamböcekleri 6-20 ay yaşarlar.
Gelişimleri;
sıcaklık, nem, besin ortamı ve diğer
koşullara bağlı olarak farklılık
gösterir. Beslenmelerinden dolayı ortaya
çıkan zararlar ve besinleri
kirlettiklerinden dolayı sağlıkla ilgili
sorunlara yol açmaktadırlar.
Hamamböcekleri her türlü besini yerler.
Zararlı mikroorganizmaların yayılmasına
sebep olurlar. Tüberküloz, tifo, cüzam,
kolera, veba ve çocuk felci gibi
hastalıkların etkenlerini
taşıyabilirler. Bazı alerjik belirtilere
de sebep olabilirler.
Bugün, hamamböceklerinin 3500
dolayında türü olduğu bilinmektedir.
Bunların büyük kısmı tropik bölgelerde
yer alırken, kutuplara doğru ve kurak
bölgelerde azalma göstermektedirler.
Ülkemizde bunlardan en çok üç türü
görülür. Bunlar arasında da "kakalak"
veya "kalorifer böceği" olarak
adlandırdığımız Blatella germanica /
Alman hamamböceği en sık ve yaygın
rastlanan türdür.
|
Alman Hamamböceği
|
|
Şark hamamböceği
|
|
|
|
|
Hamamböceklerinin tümünde,vücut
üstten basık ve şekil olarak ovaldir.
Vücutlarının basık olması çok küçük
deliklerde saklanmalarını kolaylaştırır.
Hamamböcekleri nemli, loş ve sıcak
yerlerde sürüler halinde yaşar ve
gelişirler. Bu özellikleri taşıyan;
hamamlarda, kalorifer ocaklarında,
fırınlarda, besin depolarında,
gemilerde, bulaşık ve çamaşır yıkama
yerlerinde, mutfaklarda, kapalı
çöplüklerde ve tuvaletlerde kolayca
yaşama ve üreme olanağı bulurlar.
Yumurtalar
her zaman, kendine özgü bir yumurta
kapsülü (ooteka) içinde
bırakılır. Bu yumurta kapsülleri
asitlere, bazlara ve diğer kimyasal
maddelere çok dayanıklıdır. Dişi
tarafından bırakılır bırakılmaz
sertleşme yetenekleri vardır
HAMAMBÖCEKLERİNİN SAĞLIK
ZARARLARI
Hamamböcekleri insan dışkısı
dahil her türlü besini yediklerinden
birçok hastalık etmeni
mikroorganizmanın yayılmasına yol
açarlar. Bu mikroorganizmalar
hayvanın bağırsağında canlı olarak
kalabilir ve diğer bir canlıya
aşılanabilirler. Bunların içerisinde
en yaygın olanı, besin
zehirlenmelerine neden olan
Salmonella bakterileridir.
Besin zehirlenmeleri dışında;
dizanteri, tüberküloz, kolera, tifo,
cüzzam ve çocuk felci gibi hastalık
etkenlerini bulaştırabilirler.
Ayrıca, hamamböceklerinin bazı
allerjik hastalıklara neden olduğu
da bilinmektedir