* IPM Hizmetlerimiz
* IPM Nedir ?
* Keneler ve Kontrolü
* Kullandığımız İzleme ve Kontrol Aparatları
* Hedef Zararlılar
* Kuş Kontrolü
|
| A- KUŞ KONTROL STRATEJİSİ |
Etkili bir kuş kontrol stratejisi dört aşamada gerçekleştirilir.
- Kuş probleminin değerlendirilmesi
- Entegre bir yaklaşım sergilenmesi
- Mümkün olduğunca erken kontrole başlanması
- Etkisiz kontrol araçlarından kaçınılması
|
| A1. Kuş Probleminin Değerlendirilmesi |
Kontrol edilecek kuşlar hakkındaki temel bilgilerin edinilmesini içerir. Bu bilgiler esas olarak şunlardır:
-Asıl sorunu hangi tür kuşlar oluşturuyor?
-Beslenme ve su kaynakları nelerdir?
-Nereden uçarak geliyorlar?
-Kuşların konaklama nedeni? Göçme, dinlenme, yuvalanma, geçici uğrak v.b.
-Problem daha çok günün hangi saatlerinde yaşanıyor?
-Kuşlar uzaklaştırıldığında nereye gidebilirler?
|
A2. Entegre Yaklaşım |
Kontrol stratejisinde tek bir yöntem yerine gerekli yöntemler bir bütün içerisinde ele alınarak kontrol sağlanmaya çalışılmalıdır. Bazı yöntemlerin başlangıçta etkili olmasına rağmen zamanla etkisini yitirebileceği unutulmamalıdır. Canlı yakalama kapanları, kuşların tünemelerini engelleyen kuş iğneleri, istenmeyen alanlardaki hareketlerin engellenmesi için kuş ağları, uzaklaştırıcı ve kaçırıcı görüntü ve ses materyalleri, bina dizaynı ve çevre yönetim çalışmaları ( su kaynaklarının kontrolü, otların biçilmesi, ağaçların budanması, çalıların ağ ile kapatılması, kuşları çeken bitki örtüsünün kaldırılması, çöplerin düzenli toplanması ve kaldırılması, gıda döküntülerinin bulundukları yerlerden kaldırılmaları v.b.) mevcut soruna göre mümkün ölçüde entegre bir şekilde kullanılmalıdır.
Entegre yaklaşımın bir parçası olarak kimyasal kullanımı ülkemiz koşullarında yasal değildir. Çünkü ilgili Bakanlıklar tarafından Türkiye'de ruhsatlandırılmış bir kuş kontrol kimyasalı (avisit/avicide) henüz yoktur. Kaldı ki kuşların zehirli maddeler yardımıyla öldürülerek eliminasyonu bir çok ülkede yasaklanmıştır ve Doğal Yaşamı koruma yasalarıyla sınırlandırılmışlardır. |
A3.Kontrole Erken Başlamak |
Kuşlar, bir yere hangi nedenle olursa olsun, yerleşme alışkanlığı kazandıktan sonra onları uzaklaştırmak gerçekten güçtür. Konaklama nedenleri öğrenildikten sonra vakit geçirmeden bu koşulları ortadan kaldırmak; koşullar değiştirilemiyorsa ısrarla mücadele etmek gerekir.
|
A4 . Etkisiz Kontrol Modellerinden Kaçınmak
|
Kuş kontrolünde kullanılan yöntemler etkili kullanımları veya etkisiz kaldıkları durumlarda gerekli değişiklikler için izlenmeli ve değerlendirilmelidir. Gerekli fayda sağlanamıyorsa kullanımında ısrar edilmemelidir.
|
| B- KUŞ KONTROLÜ AÇISINDAN ÇEVRE YÖNETİMİ |
Kuş kontrolünde kalıcı ve ekonomik çözümler iyi bir çevre yönetimi ile mümkündür. Kuşları ürkütmek, kaçırmak, yakalamak kimi zaman çok önemli olsa da kuş tehlikesini azaltmak kuşlar açısından cazip özelliklerin tümüyle ortadan kaldırılmasını gerekli kılar. Kuş kontrol çalışmaları sürdürülürken çevre yönetimine bağlı olarak; işletmelerde sürdürülen diğer pest kontrol çalışmaları paralelinde aşağıdaki işlemler gerçekleştirilmelidir.
|
B1.Çöp Toplama Alanları |
Kuşların beslenme kaynaklarından çöp alanlarında kesin bir kontrol sağlanmalıdır. Yemek servisi yapılan binaların bulunduğu bölümlerde yemek atıkları sadece bu amaçla kullanılan kapalı çöp kutularında muhafaza edilmelidirler. Çöp atma ve toplama sırasında yere düşen çöpler en kısa sürede kaldırılmalıdır.
Çöp bidonları sürekli kapalı tutulmalıdırlar. Sayıları ve büyüklükleri yeterli olmalıdır. Bozulan ve kırılan kapaklar derhal değiştirilmelidir. Kontrolsüz alanlarda çöp toplama noktaları en aza indirilmelidir.
Fabrikaların dış çevresinde yer alan iş yerlerinin veya yerleşim alanlarının çöp toplama noktalarında kuş hareketi olasıdır. İç kontrol sağlanırken, gerekli çevre desteğinin sağlanması için dış alandaki bu çöp noktalarının iyileştirilmesi, kontrolü ve yönetimi için çalışmalara perspektif kazandırılmalıdır
Çevre yönetimi açısından, öncelikle fabrika arazisi içerisinde hiçbir çöp toplama noktasının kuşlara yiyecek sağlama özelliği taşımaması gereklidir. Yukarıdaki önlemler alındığında kuş sorununda çöp faktörünün rolü düşecektir. Bu önlemlere, tehdit altındaki mesafedeki çöp noktalarının denetim altına alınması ilave edilirse kuş probleminin çözümünde kayda değer bir adım atılmış olacaktır.
Çöpleri boşaltan kamyonların geri dönüşte kasalarının çöpten arındırılmış olmaları şarttır. Aksi durumda, araçlarla kuşların alana taşınması mümkündür. Kamyon şoförleri bu konuda uyarılmalı ve kasa temizliklerinin önemi anlatılmalıdır.
Çöp toplama saatleri düzenlenirken gece çöp kalmamasına dikkat edilmelidir. Kuşların, gün doğumuyla birlikte beslenmeye başladıkları ve çöp alanlarına yönelebilecekleri unutulmamalıdır. Gündüzden kaldırılan çöpler, kuşların aktif olduğu saatlerde buralardan beslenmelerinin önüne geçecektir. |
B2.Su Birikintileri
Kuşların bir araziyi tercih etmelerindeki en önemli nedenler arasındadır. Arazi içerisinde kuşların su içme ihtiyaçlarını karşılayacak kontrolsüz su birikintileri ortadan kaldırılmalıdır. Çok küçük su birikintilerinin bile özellikle serçeler için çekici birer nokta olduğu unutulmamalıdır. |
B3 . Bitki Örtüsü
Çevre bitki örtüsü kuşlar için cazip olmaktan çıkartılmalıdır. Meyve sebze ağaçları gıda fabrikaları içerisinde yetiştirilmemelidir. Meyvelerinin çekiciliği yanında, bitkilerde barınan böcekler kuşlar için başlıca yiyecek kaynağıdır.
Dalları arasında yuva yapabilmeleri nedeniyle, kontrol alanları içerisinde kalıcı hale gelebilirler. Var olan ağaçların dallarının budanarak daha az sayıda kuşa ev sahipliği yapması sağlanmalıdır.
Çevrede yer alan otların fazla uzamadan kesilmesi kuş kontrolünde de önem taşır. Uzayan otların arasında barınan böcekler ve diğer zararlılar kuşlar için fazlasıyla çekicidir |
B4.Kuş Yuvaları
Kuş yuvaları diğer kuşlar için de güvence oluşturduğundan popülasyonun artmasına neden oldukları gibi, kuşların uzaklaştırma çabalarına direnç göstermelerine neden olurlar.
İşletme binalarının dış yüzeyleri; sundurma altları, duvar-çatı kesişim yerleri sürekli kontrol edilerek kuşların yuva yapması daha başlangıçta engellenmelidir. Var olan kuş yuvaları dikkatlice geride hiçbir artık bırakmayacak şekilde temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.
Bu işlemler sırasında yüksek yerlerde çalışılacağından iş güvenliği kurallarına çok dikkat edilmelidir. |
B5.Temizlik
Kuşların bıraktığı her türlü kirlilik süratle ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Kuş pisliklerinin yoğun olduğu yerler popülasyonun barındığı noktalara da işaret etmektedir. Kuş tüylerinin ve dışkılarının bulaştığı malzeme ve ekipmanlar derhal temizlenmelidir. Bina yüzeylerindeki ve ortamdaki kuş pisliklerinin diğer kuşlar için bir güvence olarak değerlendirileceği unutulmamalıdır . |

C- KUŞLARI DAĞITMAK ve UZAKLAŞTIRMANIN YÖNTEMLERİ
Kuşlar yaşamsal gereksinimlerini sağladıkları bölgeleri terk etmekte isteksizdirler. Fabrika ve depolarda kuşları uzaklaştırmak için yürütülen faaliyetlerin inatçı bir dirençle karşılaşması her zaman mümkündür.
|
BAŞLICA YÖNTEMLER :
|
| C1. Hava Fişeği Aygıtları : Duman, patlamalı ses ve ışık çıkartarak kuşları korkutur. Kuşlar üzerinde görüntülü veya seli efektlerden hangisinin etkili olduğu araştırma safhasında olup etkinliklerinin süresi de tartışmalıdır. Diğer yandan bu tür fişekler kullanılırken duman, ışık ve yere düşen parçaların çevre emniyetini tehdit etmemesi gereklidir. Bu türe giren fişekler tek sesli, birbiri ardına seri sesli, dumanlı, ışıklı, ışıklı ve patlamalı olabilirler ve kullanımları için özel aparatlara ihtiyaç duyarlar. Görüntülü ve sesli aparatların doğal olmadıkları kuşlar tarafından anlaşıldığında başlangıçtaki etkisinin hızla kaybolduğu bilinmelidir. |

| C2. Kuş Çığlığı Sesleri : Genellikle, değişik şartlar altında baskı, korku ve stres altındaki kuş sesleri ile bu duygulara neden olan doğadaki düşmanı (predatörleri) olan kuş cinslerinin sesleridir. Tuzağa yakalanan kuşların uyarı ve can çekişme çığlıkları, düşmandan kaçan kuşların çığlıkları kayıt edilerek kuşların uzaklaştırılmasında kullanılmaktadır. Bu yöntemin sakıncası kuşların seslere alışkanlık kazanması ve bölgeden bölgeye kuş tepkilerinin değişik olabilmesidir. |
C3. Kuş Modelleri : Kuşları korkutup uzaklaştırmak için aslına uygun ölü kuş modelleri sorunlu yerlere bırakılır. Kendi türlerinden ölü bir kuşun görülmesi gezici kuşları uzaklaştırabilir. Ancak, bunun yapay olduğunun anlaşılmaması için yerlerinin değiştirilmesi ve görüntülerinin bozulmaması gereklidir.
|
| Benzer modeller bölgedeki kuşların doğadaki düşmanlarının (kartal, şahin, doğan v.b.) maketleri de olabilir. Bazı maketler ses üniteleri ile beslenerek etkisi artırılmaya çalışılır. |

| C4. Işık ve Ses Aygıtları : Büyük kuşların sesleri duyma kapasitelerinin insanlara yakın olduğu kabul edildiğinden yüksek sesli siren ve diğer mekanik seslerin çıkartılması gerektiğinden, insanlara da rahatsızlık veren bu yöntem gürültü kirliliği ve insan sağlığı açısından sakıncalı görülmektedir. Ultrasonik ses denemeleri ise halen sürmekte olup etkileri tartışılmalıdır.Yüksek parlaklıkta, yanıp sönen ve dönen ışıkların kuşları rahatsız ettiği bilindiğinden bu tür özellikleri olan aygıtlarda geliştirilmeye çalışılmaktadır. |
C5. Tuzaklar : Tuzak kurarak kuşları yakalamak lokal ve sınırlı sayıdaki bazı tür kuşlara karşı başarı ile uygulanmakla birlikte, geçici konaklayan kuşlar ve diğer bir çok tür için bu yöntemle sorunu çözmek zordur. Ancak, güvercin, karga gibi kuşların tuzağa düşürülerek yakalanmaları uzaklaştırılmalarından daha kolay olabilmektedir.
|
Kemirgen zararlılarını öldürdüklerinden yararları olsa da, sayıları çok fazla olmayan baykuş ve atmacalar da yakalanarak elimine edilebilirler. Yakalanan kuşların bulundukları noktalardan en az 50 km. uzaklıkta bırakılmaları dönüşlerini engelleyebilmektedir. Yakın bölgelere bırakılan kuşların tekrar aynı yere döndükleri gözlenmiştir.
Tuzak yönteminin başarılı olması, yiyecek bulma zorluğunun yaşandığı mevsimlerde uygulanmasına bağlıdır.
C6. Alıcı Kuşlar : Kartal ve şahin gibi alıcı kuşların eğitilerek kuşları uzaklaştırmada kullanılmaya başlamaları uzun bir geçmişe dayanmamakla birlikte çevre dostu bir çözüm aracı olarak dikkati çekmektedir.
Aynı başlık altında, özel eğitimli bazı köpek türlerinin de kuş uzaklaştırmada kullanılmaya başladıkları ifade edilmelidir.
C7. Kimyasallar: Yasaların izin verdiği ölçüde kullanılmalı ve doğal dengeye zarar verecek toplu kuş katliamlara neden olunmamalıdır. Kuşları kimyasallar kullanarak öldürmek bir yöntem olarak benimsenmemelidir.
Bazı kimyasalların kuşlarda yarattığı etkiler onların alandan uzaklaşmalarını sağlayabilmektedir. Alışkın oldukları beslenme maddelerindeki tat değişikleri, yedikten sonra oluşan sindirim sorunları beslenme kaynağını terk etme ve alanı güvensiz olarak değerlendirmelerine neden olmaktadır.
Bu kimyasallar genellikle beslendikleri besinler üzerine tatbik edileceği gibi konakladıkları alana da irrite etkisi nedeniyle tatbik edilirler. Kullanılmaları uzman personel tarafından yapılmalıdır. Sonuçları yakın takibe alınmalı, başarılı görülmüyorsa ısrar edilmemelidir. |
 |
C8. Yalıtım: Kuşlara karşı alınabilecek en ekonomik ve kalıcı çözüm onları üretim ve depolama alanlarının dışında tutabilecek yalıtımsal önlemlerin alınmasıdır.İşletme binalarının fiziksel yapılarında kuşların içeri girebilecekleri hiçbir aralık bırakılmamalıdır.Aynı bağlamda, fabrika ve depo kapılarının kapalı tutularak kuşların içeri girmesi engellenmelidir. |
 |
C9. Kuş Balonları: Tıpkı maketlerde olduğu gibi kuşların tünemelerini, yerleşerek yuva yapmalarını engellemeye yöneliktir. Balonların dizaynı, renkleri ve alıcı kuşların gözlerine benzeyen hologramlarıyla kuşların ürkmelerine neden olurlar. Etkilerinin devam etmesi için zaman zaman yerlerinin değiştirilmeleri gerekmektedir. Diğer yöntemlerle beraber kullanıldıklarında, yükseğe asılan balonların özellikle uzaktan görülmeleri sağlanarak yeni kuşların alana girmeleri engellenmek istenir. |
C10. Kuş İğneleri: Kuş kontrolü yapılan arazilerde binaların kuşların barınmalarına olanak sağlayan bir çok noktası kuşlar tarafından değerlendirilir.
İşte bu noktaların elimine edilmesi için kuş iğnelerinden de yararlanılır. Paslanmaz çelik veya plastik iğnelerden oluşan üniteler kuşların tünedikleri alanlara monte edilirler. Bakım istemedikleri için, bir kez monte edildikten sonra etkilerini sürekli korurlar.

C11. Kuş Ağları : En etkili yöntemlerden bir tanesidir.
Kuşların konabileceği ve yuva yapabileceği noktalara ağ germek mümkün ise önerilir. Paslanmaz metal ağlar yanında, dayanıklı plastikten yapılmış ağ şeklindeki kumaşlar da kullanılmaktadır.
Monte edilirken tavan ve yan duvarlarla aralarında hiçbir boşluk kalmamasına özel bir önem gösterilmelidir. Aksi takdirde, içeri giren kuşlar zor erişilen bu noktalarda rahatlıkla aktivitelerini sürdürürler.

|